Жоғарғы оқу орнындағы студенттер арасында денсаулыққа құндылыққа негізделген көзқарасты дамытудың теориялық және әдістемелік аспектілері

Аңдатпа

Мақала жоғары оқу орны студенттерінің денсаулыққа құндылықтық қатынасын қалыптастырудың теориялық және әдіснамалық аспектілеріне арналған. Зерттеудің мақсаты – студенттердің әл-ауқатына ықпал ететін ішкі және сыртқы факторларды ескере отырып, оларды салауатты өмір салтын ұстануға ынталандырудың тиімді стратегияларын айқындау. Мақсатқа жету үшін талдау, синтез, салыстыру, индукция және дедукцияны қамтитын теориялық әдістер кешені қолданылды, сондай-ақ Дене шынықтыру және бұқаралық спорт академиясы студенттері арасында пилоттық сауалнама жүргізілді (Астана, Қазақстан).

Зерттеудің ғылыми жаңашылдығы институционалдық, педагогикалық және студенттік ықпал ету деңгейлерін үш деңгейлі модель аясында интеграциялауда, сондай-ақ жасанды интеллект пен геймификацияға (gamification, білім беру үдерісін ойындандыру) сияқты цифрлық технологиялардың әлеуетіне назар аударуда көрініс табады – студенттердің денсаулық сақтау тәжірибелеріне белсенді қатысуын арттыру үшін. Нәтижелер студенттердің денсаулығына ұйқының сапасы, тамақтану, дене белсенділігі және күйзеліске қарсы тұру деңгейі айтарлықтай әсер ететінін көрсетті, ал бұл факторлар олардың академиялық үлгеріміне және тұлғалық дамуына тікелей ықпал етеді. Эмпирикалық деректер студенттердің денсаулықты сақтауға қатысты профилактикалық мінез-құлық туралы хабардарлығының төмен деңгейін, сондай-ақ COVID-19 пандемиясы кезеңінде және онлайн-оқуға көшу барысында туындаған елеулі қиындықтарды растады. Ұсынылған модель нақты тәсілдерді қамтиды, соның ішінде чек-листтер, денсаулыққа қатысты әдістемелік ұсынымдар, интерактивті тренингтер және жасанды интеллект негізіндегі персонализацияланған ұсынымдар. Зерттеу нәтижелері университеттердің басшылары мен оқытушылары үшін практикалық мәнге ие болып, оларға денсаулықты қалыптастыру және оған байланысты құзыреттерді білім беру процесіне енгізуге арналған құралдарды ұсынады, сондай-ақ студенттердің тұрақты әл-ауқатын қолдауға және білім беру ортасында адами капиталды дамытуға ықпал етеді.