Фасилитация мен топтық жұмыстың зерттеу қызметіне қабылданатын дайындықпен байланысы

Аңдатпа

Қазақстан Республикасының жоғары білім беру жүйесін жаңғырту және болашақ педагогтерді зерттеушілік даярлаудың маңыздылығының артуы жағдайында студенттердің зерттеу қызметіне дайындығына ерекше назар аударылуда. Бұл қазіргі педагогтен өзінің педагогикалық қызметіне рефлексия жасау, ғылыми әдебиеттермен жұмыс істеу, кәсіби пайымдауларды тұжырымдау және негіздеу, сондай-ақ кәсіби қоғамдастықпен өзара әрекеттесу қабілеті күтілетінімен байланысты. Осы зерттеуде зерттеу қызметіне дайындықтың субъективті бағалануы білім алушылардың зерттеу тапсырмаларын орындау және зерттеу жұмысының әртүрлі нысандарына қатысу қабілеттерін өздерінің субъективті бағалауы ретінде түсіндіріледі. Зерттеу қызметіне дайындықтың субъективті бағалануы білім алушылардың жеке ресурстарымен де, білім беру ортасының сипаттамаларымен де байланысты болуы мүмкін.

Зерттеудің мақсаты фасилитация мен топтық жұмыстың студенттердің зерттеу қызметіне дайындықтың субъективті бағалануымен байланысын зерделеу, сондай-ақ осы байланыстардағы автономия мен академиялық жазу дағдыларының медиаторлық рөлін тексеру болды. Зерттеу кросс-секциялық дизайнға негізделді және студенттердің өзін-өзі бағалау деректеріне сүйенді. Зерттеуге «Шет тілі: екі шет тілі» білім беру бағдарламасы бойынша білім алатын 164 студент қатысты. Студенттердің зерттеу қызметіне дайындықтың субъективті бағалануы, фасилитация, топтық жұмыс, сондай-ақ автономия мен академиялық жазу дағдылары бағаланды. Байланыстарды талдау үшін иерархиялық регрессиялық талдау және құрылымдық теңдеулерді модельдеу (SEM) қолданылды.

Регрессиялық талдау фасилитация мен топтық жұмыстың зерттеу қызметіне дайындықтың субъективті бағалануымен оң байланыста болғанын және олардың осы көрсеткіш дисперсиясының 28%-ын бірлесіп түсіндіргенін көрсетті. Медиаторлық талдау фасилитация мен субъективті бағаланған дайындық арасындағы автономия арқылы да, академиялық жазу дағдылары арқылы да статистикалық маңызды жанама байланыстардың бар екенін көрсетті. Топтық жұмыс жағдайында академиялық жазу дағдылары арқылы өтетін статистикалық маңызды жанама жол анықталды, ал автономия арқылы өтетін жанама жол статистикалық тұрғыдан расталмады. Медиаторлар бір мезгілде есепке алынған кезде фасилитация мен топтық жұмыстың субъективті бағаланған дайындықпен тікелей байланыстары статистикалық маңызды болмады. Медиаторлық модельге енгізілген айнымалылардың ішінде академиялық жазу дағдылары зерттеу қызметіне дайындықтың субъективті бағалануымен ең күшті байланысты көрсетті.

Зерттеудің практикалық маңыздылығы студенттердің зерттеушілік даярлығын ұйымдастыру кезінде анықталған байланыстарды ескеру мүмкіндігімен байланысты. Атап айтқанда, бұл автономияны қолдауды және академиялық жазу дағдыларын дамытуды көздейтін педагогикалық сүйемелдеу мен бірлескен жұмыс нысандарын ұйымдастыруда маңызды.