Мектепте ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалардың ата-аналарына қолдау көрсетуді ұйымдастыру
DOI:
https://doi.org/10.32523/3080-1710-2026-154-1-348-368Кілт сөздер:
ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалар, отбасылық тәрбие, мектеп пен отбасының ынтымақтастығы, ата-аналардың қолдауы, психосоматикалық жағдай, стрессАңдатпа
Ерекше қажеттіліктері бар балаларға арнайы көмек көрсету бойынша әртүрлі профильдегі мамандардың айтарлықтай күш-жігеріне қарамастан, бұл ерекше баланы қоғамдағы өмірге бейімдеу процесінде шешуші рөл атқаратын ата-аналар. Сонымен бірге, өз баласының дамуындағы ауытқулар ата-аналарда ересектердің моральдық-психологиялық ресурстарын әлсірететін күшті стресс тудырады. Сондықтан ата-аналарды қолдаудың арнайы бағдарламалары қажет. Зерттеудің мақсаты: стресс деңгейін және оның ерекше балалардың ата-аналарының психикалық және физикалық денсаулығының көрсеткіштеріне теріс әсерін зерттеу және ата-аналарды қолдау бағдарламасын әзірлеу. Осы мақсатты шешу үшін 30 адамнан тұратын кешенді және жеке бұзушылықтары бар балалардың ата-аналарын қамтыған зерттеу жүргізілді. Зерттеудің бірінші кезеңінде жедел диагностикалық деректер респонденттердің көпшілігінде стресстің төмен деңгейін көрсетті. Алайда, екінші кезеңде сауалнама арқылы стресстің жоғары және орташа деңгейлері, сондай-ақ олардың сауалнамаға қатысқан ата-аналардың психосоматикалық жағдайына патологиялық әсері анықталды. Үшінші кезеңде біз ата-аналарды қолдаудың арнайы бағдарламасын әзірлеп, сынап көрдік. Алынған нәтижелер белгілі бір дәрежеде ерекше балалардың отбасыларындағы ата-аналық стресс проблемасының өзекті жағдайын көрсетеді және ата-аналарды қолдау бағдарламасын жасауға мүмкіндік беретін деректерді қамтиды. Зерттеу нәтижелері ерекше білім беру қажеттіліктері бар баланы тәрбиелеп отырған ата-аналарды қолдаудың маңыздылығын арттырады, ата-аналарды қолдауды ұйымдастыру бойынша әзірленген бағдарлама мен ұсыныстарды инклюзивті білім беруді іске асыру процесінде педагогтар мен мамандар пайдалана алады.






