Білім берудің гуманистік парадигмасы контекстіндегі мәдени тәрбие

Аңдатпа

Мақалада жаһандану жағдайында Қазақстанның жоғары білім беру жүйесіндегі мәдени тәрбие берудің мәні мен маңызы қарастырылады. Мәдени әртүрлілік принципіне негізделген тәрбие ұлттық дәстүрлерге негізделген және мәдениетаралық өзара әрекеттесуге ашық үйлесімді, рухани бай және моральдық жағынан жетілген тұлғаны қалыптастыруға ықпал етеді. Бұл қағидаттың теориялық негіздері отандық және шетелдік педагогтардың идеялары аясында ашылады — Я.А. Коменский, К.Д. Ушинский, Л.С. Выготский, әл-Фараби, Абай және Шәкәрім. Мәдени тәрбие студенттердің ұлттық сана-сезімін, толеранттылығын және мәдениеттер диалогына дайындығын қалыптастыра отырып, рухани, адамгершілік және мәдени құндылықтарды біріктіретіні көрсетілген.

Зерттеудің әдіснамалық негізі теориялық-аналитикалық, тарихи-педагогикалық, салыстырмалы және мәдени әдістерден тұрды, бұл мәдени тәрбие берудің маңызды сипаттамаларын анықтауға және оны ЖОО тәжірибесінде тиімді жүзеге асырудың педагогикалық шарттарын анықтауға мүмкіндік берді.

Жұмыстың ғылыми жаңалығы мәдени тәрбие берудің заманауи тәсілдерін жүйелеу және оның студенттердің мәдениетаралық құзыреттілігін қалыптастырудағы рөлін нақтылау болып табылады. Зерттеудің практикалық маңыздылығы-жоғары мектепте жастарды рухани-адамгершілік және этномәдени тәрбиелеу бағдарламаларын әзірлеу кезінде алынған нәтижелерді пайдалану мүмкіндігі.

Әл-Фараби, Абай және Шәкәрім идеяларының ұлттық мәдениетті құрметтеуді әлемдік тәжірибеге ашықтықпен байланыстыратын тұлғаны қалыптастыруға бағытталған мәдени тәрбие берудің әдіснамалық негізі ретіндегі маңыздылығы туралы қорытынды жасалды.